Wywiad ze Skowytem

Rozmowa z undergroundową, warszawską petardą - punkowym zespołem Skowyt przeprowadzona tuż po niesamowitym koncercie na scenie Pokojowej Wioski Kryszny. Jak chłopaki odbierają woodstockową publiczność i dlaczego nie chcą, żeby słuchał ich cały świat?

Na tegorocznym Woodstocku wystąpiliście w Pokojowej Wiosce Kryszny, to już spełnienie waszych marzeń czy został lekki niedosyt, że to jednak nie jest Duża Scena?
Ługi: To jest ciekawa sprawa. Wszyscy przeżyliśmy to, że nie dostaliśmy się na Dużą Scenę, ale po tym co tutaj zobaczyłem, po tym przyjęciu przez ludzi i po ich śpiewach... To na pewno było spełnienie moich marzeń, a Duża Scena nie ucieknie, najwyżej zagramy tam za dwa lata. Za nic nie oddałbym tego co tutaj przeżyłem.
Janek: Naszym największym marzeniem jest mimo wszystko Duża Scena, więc kiedy się dowiedzieliśmy, że zagramy w Pokojowej Wiosce Kryszny, to początkowo był niedosyt, ale szybko dotarła do nas myśl, że prawdopodobnie zagramy najlepszy koncert w naszym życiu. I tak się stało.

Ługi: Lepszego nie można było sobie wyobrazić.
Janek: Dokładnie, publiczność tutaj zawsze jest ekstra, zawsze pozytywnie nastawiona. Myślę, że wielu marzy o tym, żeby wystąpić na Woodstocku, a to już drugi występ Skowytu na tym festiwalu, czujemy się pięknie.

Jaki jest najważniejszy cel waszej twórczości?

Ługi: Na pewno zależy nam na tym, żeby tworzyć muzykę z przekazem. Problem sceny punkowej czy rockowej w Polsce polega na tym, że kapele mówią, że mają przekaz, że są zaangażowane, a prawda jest taka, że wiele z nich to typowe „darcie gęby”. Są kapele, które objeżdżają wszystkie punkowe festy, ale jeśli wsłuchasz się w teksty to okazuje się, że one są o niczym. Z kolei my jako Skowyt, który dla wielu punkowców jest za lajtowy i uważany za komercyjny zespół, nie boimy się wyjść na scenę i przed kilkoma tysiącami ludzi powiedzieć, że jesteśmy kapelą antyfaszystowską i że wspieramy takie ruchy. Nie wiem ile kapel w Polsce łapie się do takiego zaangażowanego grania, mam wrażenie, że bardzo mało.

Można powiedzieć, że celem Skowytu jest dotarcie z przekazem do ludzi, na pewno teksty są bardzo ważne,  a przede wszystkim ma być punk rock, petarda i zabawa.

W jednej z piosenek śpiewacie, że rewolucja zaczyna się w głowie, kiedy pojawiła się w Waszych głowach?
Ługi: Dochodziliśmy do tego w różnych okresach. To się wiąże też z muzyką, wcześniej graliśmy trochę inną muzykę, jakieś grungowe nuty i w pewnym momencie poczuliśmy, że chcemy zmienić tempo, przyśpieszyć, pomyśleliśmy, że koniec grania smutów, że trzeba włożyć w to więcej energii. Nie wiem jak chłopaki, ale ja zawsze byłem gościem zbuntowanym, najpierw hipisem, potem punkiem, zdarzały się też oi'owe wstawki, lubię takie klimaty. To jest chyba naturalna konsekwencja tego, że każdy z nas był gdzieś w czasach liceum buntownikiem. Ale też Skowyt sam w sobie to nie tylko to, co wcześniej przemyśleliśmy i teraz możemy zagrać na scenie. Takie koncerty jak ten, który mieliśmy na Wiosce, kiedy widzimy jak ludzie reagują na naszą muzykę, sprawiają, że rewolucja rodzi się na nowo w głowie. Kiedy rewolucja przestanie się wciąż odradzać, to będzie znaczyło, że coś jest nie tak, bo ona powinna rodzić się cały czas, a nie tylko raz kiedyś.

Arek: W ogóle problem rewolucji nie wynika z tego że jej nie ma, ale z tego, że nie zawsze jest dostrzeżona i właściwie zinterpretowana. Od dawna krytykujemy polską scenę. Uważamy, że "dinozaury rocka", to największe zło: od lat śpiewają i grają dokładnie to samo. Ale ludzie z przyzwyczajenia sięgają "po sprawdzone", bo nie rozumieją potrzeby i istoty zmian. Bo tak po prostu bezpieczniej. Wiesz jakie mieliśmy problemy z opublikowaniem "Pokolenia Chuj"? A piosenka wyszła dokładnie w tym samym czasie co naszpikowana przekleństwami "Żyję w kraju" Strachów. Odpowiedzi z różnych rockowych rozgłośni (poza Antyradiem) były identyczne: zbyt ostro i zbyt radykalnie dla naszych słuchaczy. I wszystko kończy się tym, że po wszystkim ludzie utożsamiają rewolucję z narzekaniem na kraj, w którym wszyscy wszystkich robią w chuja. Rozumiesz coś z tego?

Na płycie Corrida usłyszeć też można „Polsko, najbardziej boję się Ciebie”, a potem „Udajmy, że wszystko jest ok, bo się nie znamy”. Skąd takie antypatriotyczne przesłanie?

Ługi: Mam wrażenie, że patriotyzm w wydaniu polskim wygląda tak, że na przykład o żołnierzach mówisz  „wyklęci”, a druga strona mówi „przeklęci”,  jesteś albo po jednej stronie barykady albo po drugiej. A ja nie chcę w tym brać udziału. Boję się zainteresowania Polski w tym sensie, że boję się zaangażowania każdej strony konfliktu, który w Polsce ma miejsce. My na przykład jesteśmy zespołem punkrockowym, ale to nie oznacza, że przyjmujemy bezkrytycznie wszystko co proponuje scena punkowa, bo jak dla mnie, niektórzy punkowcy gadają „trzy po trzy”. Z drugiej strony mamy scenę narodową, która wygląda jeszcze gorzej, jest tragiczna. Kłócą się, a tak naprawdę nie wiedzą o co.

Poza tym to państwo nie ma na celu pomagać, tylko ściągać pieniądze na przykład. W Polsce się tak porobiło, że powiedzenie „patriota” zostało zagarnięte przez środowiska prawicowe, kojarzone jest negatywnie, a tak być nie powinno. Ktoś mądry kiedyś powiedział, że ważną formą patriotyzmu jest bycie krytycznym wobec swojego kraju. To, że mówimy o tym co jest źle w Polsce nie znaczy, że mamy gdzieś ten kraj, bo nie można olewać miejsca, w którym się żyje. Trzeba też zwracać uwagę na to, co jest złe i robimy to na swój sposób, chociaż raz nam wychodzi lepiej, a raz gorzej.

Porzucając na koniec sprawę muzyki, gdybyście wiedzieli, że słucha Was cały świat, co byście im powiedzieli?

Ługi: Nie wiem co bym powiedział... Światowe zespoły typu U2 wpadają w taki klimat, że zanim cokolwiek powiedzą to zostanie przemielone przez 150 mediów, każdy to inaczej zrozumie, także taki gość jak Bono na razie niby robi coś dobrego, ale tak naprawdę nie do końca wiadomo czy on jako biznesmen w tej chwili, może ludziom mówić jak powinni żyć. Ja bym się nie chciał stawiać w takiej sytuacji, wystarczy, że słuchało mnie tylko...

Janek: Tylko cały Przystanek Woodstock ;)
Ługi: Dokładnie, ci wszyscy ludzie w namiocie Pokojowej Wioski Kryszny. To co mieliśmy im powiedzieć, to powiedzieliśmy. Bardziej lub mniej udolnie, ale zrobiliśmy tak jak chcieliśmy. A na świat jeszcze przyjdzie czas.

PEACE, LOVE, MUSIC. Przystanek Woodstock 2015.

W końcu się udało, pierwszy raz jedziemy na Woodstock!

Myślicie, że przygoda zaczyna się wraz z rozpoczęciem festiwalu? Nic bardziej mylnego. Zaczyna się kiedy postawisz pierwszy krok w woodstockowym pociągu. Nasz nazywał się „Pogromca snu”, miał jechać 10 godzin, a jego nazwa doskonale oddawała to, co się tam działo. Najweselszy pociąg jaki w życiu widziałam. Ludzie upchnięci byli wszędzie: na siedzeniach, podłodze, półkach, a niektóre cwaniaki rozwieszały hamaki i miały nawet miejsca leżące. Przewijały się takie osobistości jak Człowiek-rozkład, który potem okazał się Krystyną Czubówną (z całym szacunkiem dla pani, ale był chyba bardziej rozpoznawalny), czy Cesarz Pociągu w koronie żubrowej. Integracja nastąpiła w ciągu pół godziny przy wspólnych śpiewach „Chryzantem złocistych” czy „Morskich opowieści” - never-ending story... Ale i tak coś co zbliżało najbardziej, to kilometrowe kolejki do toalety. Rada dla świeżaków: jeśli czujesz, że za godzinę ci się zachce, to idź już stań w ogonku. I chociaż było tam naprawdę rodzinnie i wesoło, to po wydłużonej do trzynastu godzin podróży wysypaliśmy się na peron w Kostrzynie z ulgą.

Przyszedł czas na dostanie się na teren festiwalu. Zapakowaliśmy się do autobusu, bardzo wesołego autobusu. I znowu „Chryzantemy złociste w półlitrówce...”. Spaceru z plecakami i namiotami z autobusowej zajezdni do miejsca gdzie się rozbiliśmy nawet nie chcę sobie przypominać, bo już czuję to wyczerpanie. Pierwszy dzień zleciał nam na rozstawianiu i dekoracji obozu oraz zwiedzaniu woostockowego obszaru. Duża Scena robi wrażenie swoim ogromem, dla oddania jej wielkości takie porównanie z ciężaróweczką: 

Jednak przez cały czas towarzyszyła nam myśl o pierwszym koncercie. Scena Pokojowej Wioski Kryszny jak co roku rozpoczynała koncerty dzień przed oficjalnym otwarciem festiwalu. Tym razem występy odbyły się pod znakiem XX-lecia zespołu The Analogs. Imprezę otwierały takie kapele jak: O.D.C, Ruin Cats, Rejestracja, Pogoria i Lazy Class. Kiedy przyszedł czas na jubilatów, tłum pod sceną był już mocno rozszalały i spragniony kolejnych punkrockowych brzmień. To było moje pierwsze pogo na Woodstocku, w dodatku na koncercie jednego z ulubionych zespołów – niesamowite przeżycie. Szczecińscy muzycy jak zawsze nie zawiedli, udowodnili, że nie przypadkowo tak długo utrzymują się na scenie. Na koniec usłyszeli wyśpiewane zdartymi już gardłami „Sto lat”. Miejmy nadzieję, że wzięli sobie to do serca i będą nam grali sto lat i dzień dłużej. Koncert drugiej gwiazdy wieczoru zespołu Farben Lehre został przyjęty z równie wielkim entuzjazmem, podkręcił temperaturę w namiocie o następne 50 stopni. Oczywiście nie zostali wypuszczeni tak łatwo. Najpierw musieli spełnić skandowaną przez publiczność prośbę: „Jeszcze siedem!”. Zakończyli występ klimatyczną „Rozkołysanką”, co idealnie wpasowało się w nastrój Pokojowej Wioski Kryszny. Ludzie mogą mówić co chcą, dla mnie atmosfera Wioski jest kwintesencją całego Woodstocku. Chociaż przyjaźń, pokój i miłość, są na festiwalu wszechobecne, to tam są wręcz namacalne. 

Czwartek. Dzień  rozpoczęcia. O godzinie 15, kilkaset tysięcy ludzi zebrało się pod Dużą Sceną i czekało na słowa Jurka Owsiaka. Zaszczyt otwarcia przypadł zespołowi Illusion, który doskonale poradził sobie z tym zadaniem. Zabawa zaczęła się na dobre. Równie magicznym momentem był koncert Ani Rusowicz i jej projekt Flower Power. Tyle uśmiechniętych osób, kochających siebie nawzajem, czujących hipisowski klimat, a w dodatku tęczowo ubrudzonych kolorami rozsypywanymi przez uczestników.

Poza koncertami pojawiają się przeróżne inicjatywy, bitwy na pomidory, wykłady, zajęcia, poznać można organizacje antyrasistowskie oraz takie, które walczą przeciwko wykorzystywaniu zwierząt jak Nigdy Więcej, Otwarte Klatki czy Greenpeace. To nie jest, jak mówią przeciwnicy organizowanego przez Owsiaka festiwalu, „Ochlaj i wyżerka”. A przynajmniej nie „wyżerka”... Nie ma sensu opisywać godziny po godzinie.  Trzeba tam pojechać, spotkać się z ludźmi w strojach krów, tygrysków i innych zwierząt, osoby spacerujące z tabliczkami „Free hugs”, a przede wszystkim poczuć ten klimat, unoszącą się w powietrzu przyjaźń. Tam nic nie jest dziwne. I nikt nie może być smutny. Nawet jeśli uśmiech zejdzie na chwilę z ust, zaraz jakaś życzliwa dusza, podejdzie, przytuli i od razu na twarz wraca radość. Nie ma tam podziałów na wyznanie czy kolor skóry  , wszystkich łączy jedno słuszne hasło „PEACE, LOVE, MUSIC”.
Na razie w głowie żywe będą wspomnienia, a za rok znowu: „Ooo, jedziemy na Woodstock!”. 

INNY

       Budzik pokazał 7:00. Jak co dzień otworzył oczy, wstał i zrobił kilka ćwiczeń. Zza ściany dobiegły go dźwięki gitary. „A on od rana hałasuje...” - pomyślał, po czym udał się do pokoju syna, aby zakończyć to katowanie strun.

- Zostaw to już! Zajmij się w końcu czymś pożytecznym i zacznij szykować się do szkoły. 

W odpowiedzi usłyszał tylko śpiew: „Tato ja będę, będę artystą. Tato ty wiesz, gdzie mam to wszystko!”. Zrezygnowany powlókł się do kuchni.

Jak co dzień usiadł ze śniadaniem przed telewizorem i włączył wiadomości. Znowu wojna, kryzys, znowu teorie spiskowe. Rutyna. Spojrzał na syna, który krzątał się po kuchni – irokez, kolczyk w uchu, „Fuck the system” głosił napis na jego koszulce. „W kogo on się wdał?”.

- Wybierasz się w takim stroju do szkoły?

- Tak.

- Normalny człowiek nigdy nie pokazał by się tak na ulicy.

- Jestem inny. 

„Niewątpliwie” - myślał mężczyzna zdegustowany. 

- Co oglądasz? Znowu jakaś wojenka? - zapytał młody sarkastycznie.

- Amerykanie walczą z Koreą.

- Mówisz to tak spokojnie, jakbyś oznajmiał mi, że dziś na obiad będzie rosół - pogarda w jego głosie była niemal namacalna. - Nie zapomnij zrobić kawy w przerwie na reklamy - zacytował tekst piosenki na odchodne, złapał plecak i wybiegł z domu. 

Jak co dzień ubrany w garnitur, idealnie ogolony mężczyzna wsiadł do błyszczącego BMW. Był szychą w wielkiej korporacji, mógł pozwolić sobie na takie luksusy. „Prezentuję się całkiem nieźle” - uśmiechnął się do odbicia w lustrze i zadowolony z siebie ruszył w stronę biura. Tkwiąc w porannym korku, oddał się rozmyślaniom. „Jestem inny. Tak powiedział? Jest wariatem. Powinien jak ja wziąć sprawy w swoje ręce, skończyć szkołę, zająć się biznesem. Może wyszkolę go na mojego zastępce... On jest inny, a ja jestem dumny ze swojego życia. Mam super auto, dobrze płatną pracę i jestem całkowicie niezależny”. Spiker w radio informował, że znaleziono złoża ropy na terenie mało ważnego, afrykańskiego państewka i właśnie rozpoczęto wysiedlanie tamtejszej ludności. „A jeśli on ma rację? Jeśli jestem odgórnie sterowanym robotem?” - naszły go wątpliwości, ale przypomniał sobie o umówionym spotkaniu i jego głowę zajęły myśli o firmie i nowym projekcie. 

Kiedy jak co dzień spędzał popołudniową przerwę w ulubionej kawiarni, zadzwonił telefon - „Kto to? Przecież nikt nie dzwoni o tej porze, wszyscy wiedzą, że mam przerwę” - zirytował się. 

- Tak słucham?

- Dzień dobry, pański syn został zatrzymany. Proszę zgłosić się na komisariat.

- Jak to zatrzymany? Co się stało? Dobrze, zaraz będę.

Rzucił kilka złotych na stół i zdenerwowany udał się do auta. „W co on się znowu wpakował?! To pewnie ci jego koledzy na kogoś napadli, a on był po prostu przypadkiem w pobliżu”. Z trwogą wszedł na komisariat.

- Podobno mój syn został zatrzymany. On na pewno jest niewinny. 

- Przyznał się, proszę pana.

Policjant zaprowadził go do pokoju, w którym przebywał zatrzymany, powiedział, że mają chwilę na rozmowę i wyszedł. 

- Młody, o co tutaj chodzi? Powiedzieli, że się przyznałeś. 

- Tak tato, jestem winny. 

- Winny czego?

- Winny walki z korporacjami takimi jak twoje. Byłem na manifestacji przeciwko zabijaniu zwierząt przez McDonalds'a. Chciałem żeby ludzie przestali być barbarzyńcami, żeby nie trzymali zwierząt uwięzionych w klatkach. Chciałem żeby wreszcie przejrzeli na oczy i zrozumieli, że to co jedzą w tłustych burgerach to nasi czworonożni przyjaciele. Jeśli takie są zarzuty to tak, przyznaję się. 

- Daj spokój, sam nic nie zdziałasz. Tacy ludzie jak ja nie chodzą krzyczeć na ulicę, a życie toczy się dalej.

- Właśnie, ludzie tacy jak ty. Ja jestem inny.

Otworzyły się drzwi, policjant wyprowadził osłupiałego mężczyznę na korytarz. W głowie wciąż dudniły mu słowa: „Ja jestem inny”. 

„Istotnie. Jednak miał rację – on jest inny” - pomyślał wyrzucając swoją aktówkę do rzeki. - „Ale ja już nie będę robotem”.

"Marionetki, wszystko marionetki."

„Marionetki, wszystko marionetki! Zdaje im się, że robią co chcą, a robią tylko, co każe im sprężyna.”

      Każdy człowiek posiada własne zdanie, wolną wolę, możliwość podejmowania decyzji. Większość utrzymuje się w przekonaniu, że jest władcą swojego losu. Jednak tylko niewielka część wie jak łatwo w wirze pokus i kolorowych obrazów zaprzedać duszę diabłu.
Obecnie, choć w większości nieświadomie, sami poddajemy się manipulacji. Włączony telewizor atakuje reklamami produktów, które jak twierdzi uśmiechnięty prezenter są niezbędne. A skoro mówi do tysięcy odbiorców to nie może kłamać, prawda?
     Manipulacja polega na oddziaływaniu na drugiego człowieka tak, aby ten tańczył jak mu zagrają, myśląc, że cały czas samodzielnie decyduje o własnym życiu. Manipulator wkrada się do umysłu ofiary i niepostrzeżenie formuje nową rzeczywistość. Jest jak haker, który po wprowadzeniu choćby niewielkiej, niezauważalnej zmiany roznosi w pył cały system.
    Jednym z najpowszechniejszych manipulatorów jest tzn. „czwarta władza” czyli media. To właśnie one przekonują nas na jakich wydarzeniach mamy się skupić, o czym i w jaki sposób powinniśmy myśleć. Doskonałym przykładem jest relacja sprzed kilku lat z Marszu Niepodległości. Pojawiła się informacja mówiąca, że uczestnicy marszu wdali się w bójkę na Placu Konstytucyjnym. Gwoli sprostowania: zamieszki były spowodowane przez grupę kilkudziesięciu awanturników, z czego większość to lewicowi działacze z Niemiec, podczas gdy kilkutysięczny marsz odbywał się bez przeszkód w innej części miasta. Bezgranicznie wierząc wszystkiemu co mówi nam człowiek po drugiej stronie ekranu, możemy nieświadomie przemienić układną staruszkę, która wybrała się na marsz, aby cieszyć się z niezależności kraju, w chuligana z racą w ręku.
     Pierwotnym założeniem mediów była tylko i wyłącznie funkcja informacyjna. Stosowali się do zasady przekazywania podstawowych wiadomości - tzw. 5W – kto, co powiedział, kiedy, gdzie i dlaczego (who, said what, when, where and why). Aktualnie celem mass mediów jest zajęcie myśli odbiorcy sensacją. Informacja o sytuacji w kraju jest wyłącznie przerywnikiem w potoku relacji z kolejnych wypadków i skandali. Na piedestał wynoszone są właśnie takie sensacje, a nie rzeczywistość, ponieważ to interesuje przeciętnego widza.
     Z drugiej strony nie należy demonizować środków masowego przekazu. Są cennym źródłem informacji o ile nie korzystamy z niego bezmyślnie, nie dajemy się prowadzić jak stado baranów. Jak mówi stare powiedzenie: „Wszystko jest dla ludzi”, jednak należy pamiętać, aby być człowiekiem, a nie szmacianą marionetką.
     Może warto więc zastanowić się również nad naszymi oczekiwaniami i świadomością. Czy media nie uczyniły z nas hien łasych na oglądanie ludzkiego dramatu?

"Telewizorze, ty wciąż masz coś do powiedzenia.

Niektórzy nazywają cię nawet,

Jednooki guru, czy znasz prawdę?

Jeśli tak, to opisz mi ją,

jeśli nie, to oszczędzaj słowa."

"To pastuch słabej klasy...". Władysław Bartoszewski.

19.02.1922r. - 24.04.2015r.

Jak sam mówił „O lekarzu świadczy opinia chorych, o nauczycielu – uczniów. A o człowieku posługującym się zawodowo piórem – czytelników”. Bez wątpliwości stwierdzić można, że na szacunek zasłużył nie tylko poprzez prace pisemne, ale również dzięki realistycznemu, lecz zawsze pogodnemu podejściu do życia. Właściciel wielu orderów, polityk, publicysta, dyplomata, dziennikarz, a przede wszystkim oddany patriota – Władysław Bartoszewski. 

19 lutego 1922 roku w Warszawie urodził się Władysław Bartoszewski – szczęśliwi rodzice Władysław i Beata, nie widzieli jeszcze jak bardzo w kraju i świecie odznaczy się ich syn. W wieku 12 lat młody mieszkaniec Warszawy napisał pierwszy artykuł „Kim chcę zostać i dlaczego?”. Początkowo przyszły pisarz chciał zostać geografem, co tłumaczył: „bo interesuję się i lubię geografię z której dowiadujemy się o naszej Ojczyźnie, o jej dzielnicach, mieszkańcach, klimacie, o obcych krajach, miastach, górach, rzekach itd.". Jednak brał pod uwagę również inną możliwość, która po latach nauki w humanistycznym liceum i na studiach polonistycznych, okazała się trafna – chciał zostać reporterem.

Jako zaledwie 18-latek przeżył ciężkie chwile w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu, jednak po około pół roku został stamtąd zwolniony. Fakt ten wzbudził niemałe zainteresowanie – sceptycy twierdzą, że udało mu się to za sprawą wstawiennictwa jego siostry, która kolaborowała z Niemcami, słychać również głosy mówiące, że sam Bartoszewski wmieszany był w układy z okupantami. Oficjalnym i zapewne prawdziwym powodem zwolnienia był zły stan zdrowia więźnia i pomoc Polskiego Czerwonego Krzyża. 

Prawie natychmiastowo po odzyskaniu wolności mężczyzna włączył się w życie Polskiego Państwa Podziemnego. Patriotyzm i zaangażowanie w życie kraju było dla niego ważne, co podkreślał w słowach: „Patriotyzm polski nie polega na mówieniu o patriotyzmie, tylko na służbie” Od roku 1942 działał w ramach AK oraz Frontu Odrodzenia Polski - konspiracyjnej katolickiej organizacji społeczno-wychowawczej i charytatywnej. Aktywnie uczestniczył również w poczynaniach Tymczasowego Komitetu Pomocy Żydom „Żegota”, gdzie zajmował się m.in. współorganizowaniem pomocy dla uczestników powstania w warszawskim getcie w kwietniu 1943.  Swoje umiejętności pisarskie wciąż rozwijał, pomagając przy tym patriotycznym organizacjom – jednym z jego stanowisk była pozycja sekretarza redakcji katolickiego miesięcznika „Prawda”, organu prasowego FOP.

Od pierwszego dnia trwania włączył się także w powstanie warszawskie, został redaktorem naczelnym czasopisma „Wiadomości z Miasta i Wiadomości Radiowe”, następnie mianowano go na stopień podporucznika. Za zasługi odznaczony został Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczem oraz Krzyżem Walecznych.

Następne lata jego życia to liczne wystąpienia, publikacje, kolejne zasługi, jak i również aresztowania. Działał pod szyldem wielu czasopism i organizacji takich jak „Gazeta Ludowa”, „Stolica” czy „Świat”, gdzie opublikował serię artykułów o powstaniu warszawskim. W końcu, w 1970 roku, na publikacje Bartoszewskiego został nałożony zakaz druku w Polsce z powodu jego aktywnej działalności opozycyjnej. Jednak to nie zatrzymało go przed włączaniem się w akcje Polskiego Porozumienia Niepodległościowego i „Solidarności”.

Prężnie rozwijała się jego działalność polityczna, do której zawsze podchodził surowo, ponieważ jak mówił: „Trzeba mieć twardą skórę albo zajmować się hodowaniem kwiatków, a nie polityką”. Początkowo sprawował funkcję ambasadora RP w Austrii, jednak potem piastował urząd ministra spraw zagranicznych. Również to stanowisko kwitował charakterystycznym dla siebie żartem „Ja myślę, że w Ministerstwie Spraw Zagranicznych każda zmiana może być tylko na lepsze, bo na gorsze już chyba nie będzie”. W wieku 85 lat został przewodniczącym komitetu honorowego Platformy Obywatelskiej, następnie powołano go na sekretarza stanu w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i pełnomocnika Prezesa Rady Ministrów do spraw dialogu międzynarodowego. To stanowisko obejmował aż to momentu śmierci. 

Swoim zachowaniem niewątpliwie budził kontrowersję. Jedni mówili o nim, jako o „czcigodnej osobowości”, na co oponenci odpowiadali: „To pastuch słabej klasy. Niech się schowa i nas nie poucza”. I choć znaleźć można było te negatywne opinie, jego słów słuchali wszyscy. Pomimo tego, że „Bartoszewski albo mówi głupoty, albo mówi jaki to on jest wspaniały”. Cały jego życiowy bagaż sprawia, że dla Polaków powinien być autorytetem. W pewnym sensie był kochany przez Polaków. Tak samo jak on kochał ich: „Kocham moich rodaków, choć doprowadzają mnie do cholery”. 

"Dotknięcie pustki"

    Wyobraź sobie sytuację: wyruszasz na wyprawę chcąc zdobyć cieszący się złą sławą szczyt, wchodząc trasą, której nie udało się przebyć prawie nikomu i pomimo wszystko udaje ci się osiągnąć cel. Wszystko układa się idealnie do momentu, gdy podczas schodzenia z góry zdarza się wypadek. Wszystko wskazuje na to, że czeka cię pewna śmierć... W Wielkiej Brytanii mieszka człowiek, który udowodnił, że wola walki o życie może czynić cuda. 

    Mowa tutaj o znanym alpiniście i pisarzu – Joe Simpsonie, który w swojej debiutanckiej książce „Dotknięcie pustki” opisał wyprawę na Siula Grande.  W podróży towarzyszył mu oddany partner Simon Yates. Mężczyźni nie przypuszczali, że radość z osiągniętego celu tak szybko przemieni się w nadludzką bitwę o przetrwanie. Trudno wyobrazić sobie jak mógł czuć się człowiek, uwięziony na wysokości kilku tysięcy metrów, niezdolny do samodzielnego poruszania się, bez nadziei na pomoc... Wraz z wypadkiem Joe rozpoczął się jeden z najbardziej mrożących krew w żyłach okresów w życiu młodych alpinistów, wymagający wielkiej odporności psychicznej, zdolności podejmowania trudnych decyzji i niezwykłego poświęcenia. 

      „Dotknięcie pustki” to opowieść o niesamowitej sile człowieka, przyjaźni, nadludzkim wysiłku oraz o miłości i oddaniu dla swojej pasji. 

      

      Do czego zdolne są ciało i umysł w sytuacji skrajnego zagrożenia? Gdzie leży granica ludzkiej wytrzymałości? Dlaczego Simon musiał opuścić przyjaciela? I przede wszystkim - jakim sposobem Joe przetrwał?

Wywiad z Mirosławem 'Smalcem' Malcem

    Wywiad z Mirosławem Malcem, założycielem Zielonych Żabek, Ga Gi i Radical News. Co mówi o swoich marzeniach, początkach z muzyką i punk rockiem? Dlaczego nazywa swoje życie "porażką"?

Z koncertów, piosenek, artykułów wyłania się twoja postać jako żywiołowego, otwartego i przede wszystkim oddanego swoim celom. Gdzie leży to twoje niewyczerpalne źródło energii? To widok fanów na koncercie tak działa?
Chyba głównie tak, to wraca jak ping-pong. Po takim koncercie wracam naładowany do domu i myślę o następnych. Często jest tak, że po koncertach powstają nowe utwory, na drugi dzień jest wena żeby tworzyć nową muzykę. To jest bardzo satysfakcjonujące kiedy robimy tyle kilometrów po całej Polsce i wszędzie są ludzie, którzy śpiewają nasze piosenki i to zwłaszcza te, które nie są jakimiś superprzebojami, ale są o rzeczach, które akcentują ważne wartości, w pewnym sensie mówimy jednym głosem. To jest takie inspirujące, że punk rock rzeczywiście łączy i jest w stanie nas przenieść w inny wymiar, taki... alternatywny świat.

Jak w ogóle zaczęła się twoja przygoda z muzyką i punkiem?
Muzyka pojawiła się trochę wcześniej niż punk rock. Generalnie była to muzyka rockowa. Zaczęło się od tego jak ojciec kupił nam pierwszy magnetofon kasetowy i mogliśmy nagrywać piosenki z radia. Często było tak, że te piosenki, które potem odsłuchiwałem działały na mnie w niezwykły sposób, zauważyłem u siebie duże emocje. Nie pamiętam jakie były pierwsze nagrania, chodzi o samą wibrację rockową. Trójka puszczała wtedy dużo dobrej muzyki rockowej, ale jak usłyszałem punk rocka to był przełom. Potem w audycji „Cały ten rock” puszczano raz na dwa tygodnie godzinę punk rocka, m.in. grali tam Toxoplasma i Exploited.
Ale zanim usłyszałem punk rocka, już w pewnym sensie byłem punkiem. Zacząłem szukać subkultury dla siebie, sama muzyka rockowa uświadomiła mnie, że jest jakiś bunt, że ten świat potrzebuje wibracji, która potrząśnie świadomością ludzi. Rock właśnie był czymś takim, czymś co było nowym krokiem. Tak czułem w tamtych czasach, że to było coś ważnego i niezwykłego, że subkultury, które się pojawiły były odpowiedzią na to, że ludzie chcą być blisko siebie, chcą zbudować nowy świat na nowych podstawach, które są bardziej ludzkie i bliskie człowiekowi, bo cały ten system po prostu nie zdaje egzaminu. System ma wiele błędów: ludzie głodują, giną w niepotrzebnych wojnach, umierają dla biznesu czy mieszkają w slumsach. Ludzie mówią o sobie, że są wykształceni, wiedzą skąd pochodzimy, dokąd zmierzamy, a jednak jest tak wiele problemów, które nie są rozwiązane. Ludzie są jakimś wirusem, trucizną, która zatruwa tą planetę, tak jak Dezerter śpiewał, że „chce być kęsem, który zatruje ten organizm”.
Reasumując, punk rock to tęsknota za tym, żeby coś zmienić. Pojawił się kiedy zobaczyłem, że świat jest niepoukładany. Jak każdy dzieciak zacząłem się przeciw temu buntować, szukałem jakieś możliwości wpływania na świat. Punk rock jak dla mnie jest czymś takim, nawet samo akcentowanie wyglądem... nie jest tak, że jesteśmy stadem baranów.

Pamiętasz swoje pierwsze wyjście na scenę? Był stres czy tylko radość ze spełnionego marzenia?
Trochę miałem stres, ale poczułem się dobrze, poczułem radość. Jednak te największe przeżycia zaczęły się, gdy graliśmy w Jarocinie, to był niezwykły moment.

W swoim dorobku muzycznym masz około 10 płyt nagranych z trzema zespołami. Jest piosenka, do której masz jakiś szczególny sentyment?
To jest tak, że okresami pojawiają się różne piosenki w moim życiu. Niektóre wracają tak jakby mocniej, pasują do mojego aktualnego stanu. Ostatnio na przykład „Młode wilki” mnie prześladują (śmiech). Nie, nie mam szczególnej.

W jednej z piosenek śpiewasz, że „tu potrzebna jest rewolucja świadomości”, jak myślisz, z czego wynika nieświadomość społeczeństwa?
Ogólna ignorancja... Tak naprawdę to nasze pragnienia, dajemy się oszukiwać. Większość ludzi chce być oszukiwanym. Paradoksalnie, z jednej strony chcemy być wolni, ale z drugiej strony chcemy oddawać swoje życie w ręce innych, uciekać od odpowiedzialności. Może też dlatego, że chcemy krótkiej przyjemności, ludzie ostatnimi czasy, tak jak mówiłem, zachowują się jak trucizna. Cała ta cywilizacja opiera się na chwilowej konsumpcji, na przykład ludzie palą papierosy, które szkodzą, robią coś wbrew sobie, zatruwają sami siebie. Żadne zwierzę nie działa w ten sposób żeby sobie szkodzić, a człowiek to robi. Po prostu źle wykorzystujemy swoją wolność. Żeby uciec przed odpowiedzialnością często popadamy w iluzje, dlatego chętnie oglądamy telewizję, wchodzimy w polityczne spory, ktoś daje nam złudzenie, że wybieramy ludzi, którzy będą rządzić, a i tak rządzą ci co chcą, bo tak naprawdę nie mamy na to wpływu. Ja nie jestem przeciw ludziom, tylko przeciw tej ignorancji, którą mamy na własne życzenie.
To nie jest jakaś teoria spiskowa, tak się dzieje od dłuższego czasu, że mała grupa ludzi chce rządzić i utrzymywać świat w jakimś porządku, mówiąc „cel uświęca środki”. Nie ma tu prawdziwej edukacji, dlatego ludzie są nieświadomi. Tutaj chodzi tylko o to żeby się najeść i napić. Nie ma autorytetów, nie ma ludzi, którzy przejmują odpowiedzialność za następne pokolenia. Ale taka jest ogólna polityka, że świat jest rządzony przez biznes. Jesteśmy nieświadomi, bo biznes nas oszukuje, bo chcą nam sprzedać codziennie jakieś głupoty, które nie są nikomu potrzebne. Sprzedają nam pigułki, które nic nie dają, nikt nie mówi „zacznij dbać o siebie”, bo nikt na tym nie zarobi.

Jesteś założycielem Zielonych Żabek, Ga Gi, Radical News, masz jakieś rady dla młodych muzyków z planami na zespół?
Najważniejsze to mieć energię, to, że nie stroi gitara, czy na początku jest nierówno, to nie jest problem. Ale w następnym etapie już trzeba myśleć o tym, żeby było równo. I żeby gitara stroiła (śmiech). No i trzeba się trzymać razem. To mnie inspiruje, że spotykam się z tymi samymi zespołami po latach i oni dalej grają. Trzeba dbać o siebie wzajemnie, zespół ma być rodziną, pomimo tego, że czasami jest różnie. Trzeba wiedzieć, że pojawią się trudności, ale trzeba je pokonywać i nie pozwalać żeby panowało nad nami ego. Należy myśleć z jednej strony o sukcesie, o tym, żeby nasza muzyka docierała, integrowała, ale trzeba pamiętać o tym, że nie ma miejsca na gwiazdy.

A porzucając na chwilę temat muzyki.. Gdybyś wiedział, że słucha cię cały świat, co byś im powiedział?
Hare Kryszna. I punk's not dead.
  
W jednym z wywiadów powiedziałeś, że wygrana w Jarocinie to było „marzenie, które przerodziło się w pewność”, sny młodego muzyka, które udało się spełnić, masz obecnie jakieś marzenie na miarę tamtego z festiwalu?
Moim marzeniem jest to żeby wzrastać. Żeby to był prawdziwy postęp, żeby pojawiła się prawdziwa mądrość w moim życiu. Jeśli chodzi o muzyczne marzenia to chciałbym, żeby to trwało, żeby nie zawieść. Chciałbym żeby przychodziło dużo ludzi na koncerty, żeby scena alternatywna wzrastała, żeby pojawiała się wysoka kultura w scenie alternatywnej. Żeby czasy świetności kultury alternatywnej powróciły. Przypominam sobie te czasy kiedy zakładaliśmy Zielone Żabki, potem Ga Ga, te środowiska były bardziej widocznie, bardziej wpływały na rzeczywistość. Życzyłbym sobie tego, żeby było nas więcej, ale też jakościowo. Podoba mi się, że to cały czas trwa.
I marzę o tym żeby mieć swoją ziemię, móc zaprosić tam ludzi, którzy mają dać coś od siebie nie tylko przez granie, ale też przez działanie praktyczne, jakoś się organizować. Chciałbym żeby rewolucja świadomości postępowała. Często jest tak, że wchodzimy w jakieś polityczne sytuacje, chciałbym żeby punk rock się odpolitycznił i wrócił do formy zdrowej krytyki systemu i alternatywnego myślenia apolitycznego.

Gdybyś miał opisać swoje życie jednym słowem...?

Porażka. Jeżdżę starym, japońskim samochodem z lat 90. poprzedniego wieku zamiast wozić się jakimś suwem BWM w salonu, za pieniądze zarobione na hurtowni tytoniu. Moje studio i nasza sala prób mieści się w na wpół opuszczonym, starym zamku w małym mieście, z którego nigdy na dobre nie potrafiłem się wyprowadzić, zamiast na najwyższym piętrze jakiegoś super-wieżowca w centrum wielkiego miasta. Zamiast dobrze płatnych koncertów na Dni Miasta, gdzie grają największe gwiazdy i sprzedaje się piwo i kiełbasę, my uparcie gramy na skłotach, festiwalach alternatywnych i w piwnicznych klubach. Nie ma nas w telewizji, w radiu prawie też nie, a jeśli już to nie w komercyjnych stacjach. 20 lat nie jem mięsa i nie piję alkoholu, więc najprawdopodobniej straciłem tak wiele niesamowitych chwil przyjemności. 
Porażka. (śmiech) To trochę tak przekornie jak nazywamy się punkami, bo punk to nic innego jak „śmieć”. Ale tak naprawdę to jest dumne stwierdzenie. Więc jeśli wy uważacie się, że jesteście taką sukces-cywilizacją, to znaczy, że moje życie jest porażką. Moja porażka polega na moim sukcesie. Jakbym miał określić swoje życie jednym słowem... to powiedziałbym, że „życie”. To nie jest jakaś imaginacja, staram się mieć swoje zdanie. Życie składa się zarówno z sukcesów, jak i porażek. Z mądrości i głupot jakie czasem robimy, ale właśnie to życie jest po to żeby wzrastać, żeby się czegoś nauczyć.